ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಆದೇಶ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಶೇ.17ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ.15ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.50ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಆದೇಶ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಶೇ.17ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ.15ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.50ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಆದೇಶ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಶೇ.17ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ.15ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.50ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತಂತೆ ಹೊಸ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಮಾನ್ಯ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಂಖ್ಯೆ 200448/2025 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಶೇ.17ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ.15ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೇ.50ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಮಾನವು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 49/2026 ಮತ್ತು 52/2026 ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಿಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ DPAR/2/SBC/2026-Part(1) (2117877) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

1995ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ 8 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಶೇ.15ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ, ಅದರೊಳಗಿನ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಶೇ.5.25, ಶೇ.4.5 ಮತ್ತು ಶೇ.5.25ರಷ್ಟು ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕಾರ, 59 ಅತೀ ಹಿಂದಿನ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಡಿ 400 ಬಡಾವಣೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು, 3.80 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳು ಈ ಆದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಮೂಲಕ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಆದೇಶದ ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನೆಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಮೂಲವು 1995ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅಂದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಒಳಹಂಚಿಕೆ — ಅಂದರೆ “ಒಳಮೀಸಲಾತಿ” — ಕುರಿತಂತೆ ಹಲವು ವಾದ-ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ನಡೆದವು.

2025ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಂಖ್ಯೆ 200448/2025 ಈ ವಿವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಶೇ.17ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಶೇ.15ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು.

ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ಸಭೆ ನಡೆಸಿ, ಹೊಸ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 49/2026 ಮತ್ತು 52/2026 ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ — ಎಡಗೈ (Edagai), ಬಲಗೈ (Balagai), ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ್ಯ-ಅಲೆಮಾರಿ (Sprushya-Alemari) ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇ.5.25, ಶೇ.5.25 ಮತ್ತು ಶೇ.4.5ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಆದೇಶವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಧ್ಯಂತರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬರುವವರೆಗೆ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಕ್ರಮವು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹಂತವಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಡಿ ಸರ್ಕಾರವು ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.