ಕೆ.ಸಿ.ರೆಡ್ಡಿ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ನಾಯಕ, ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪು

ಕೆ.ಸಿ.ರೆಡ್ಡಿ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ನಾಯಕ, ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪು

ಕೆ.ಸಿ.ರೆಡ್ಡಿ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ನಾಯಕ, ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪು

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕ್ಯಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ, 1902ರ ಮೇ 4ರಂದು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಯಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವೊಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದವರಾದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಅರಿತು, ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯತ್ತ ಒಲವು ಬೆಳೆದಿತ್ತು.

1930ರಲ್ಲಿ ಅವರು “ಪ್ರಜಾ ಪಕ್ಷ”ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪಕ್ಷವು ನಂತರ “ಪ್ರಜಾ ಸಮ್ಯುಕ್ತ ಪಕ್ಷ”ವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಈ ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

1937–38 ಹಾಗೂ 1946–47ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

1947ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25ರಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅವರು, 1950ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದಾಗ “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ” ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 1952ರವರೆಗೆ ಅವರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಕೃಷಿ ಸುಧಾರಣೆ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

1952ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೋಲಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಸಚಿವರಾಗಿ (1957–61) ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರಾಗಿ (1961–62) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

1965ರಿಂದ 1971ರವರೆಗೆ ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

1976ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಅವರು ನಿಧನರಾದರು.

ಅವರನ್ನು “ಕರ್ನಾಟಕದ ತಂದೆ” ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2002ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿತು.

👉 ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಕೆ.ಸಿ.ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ನಾಯಕರು. ಅವರ ಆಡಳಿತದಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: ಕ್ಯಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ

ಜನನ: 4 ಮೇ 1902, ಕ್ಯಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ (ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ)

ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವೊಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದವರು

ಶಿಕ್ಷಣ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ನಂತರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯತ್ತ ಒಲವು

ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ
1930ರಲ್ಲಿ “ಪ್ರಜಾ ಪಕ್ಷ” ಸ್ಥಾಪನೆ; ಉದ್ದೇಶ – ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ.

ನಂತರ “ಪ್ರಜಾ ಸಮ್ಯುಕ್ತ ಪಕ್ಷ”ವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನ.

ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೇವೆ (1937–38, 1946–47).

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ
25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947ರಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

1950ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದಾಗ “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ” ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

1952ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು.

ಕೃಷಿ ಸುಧಾರಣೆ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಸೇವೆ
ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 1952–57.

ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 1957–62, ಕೋಲಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ:

ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಸಚಿವ (1957–61).

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ (1961–62).

ರಾಜ್ಯಪಾಲ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (1965–71).

ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ನಿಧನ ಮತ್ತು ಗೌರವ
27 ಫೆಬ್ರವರಿ 1976ರಂದು ನಿಧನರಾದರು (73 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ).

“ಕರ್ನಾಟಕದ ತಂದೆ” ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

2002ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿತು